Meer vezels = metabole ‘winst’
Een hoge inname van voedingsvezels wordt al jarenlang in verband gebracht met een betere glucoseregulatie en een lager risico op cardiometabole aandoeningen. Toch haalt naar schatting 90% van de volwassenen de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vezels niet. Een recente overzichtsstudie brengt nu meer nuance aan in de wijze waarop vezels mogelijk hun gunstige effect uitoefenen.
Rol van vezels betwist
In negen recent gepubliceerde gerandomiseerde studies werd onderzocht wat het effect is van verschillende ‘vezelinterventies’ op glykemische uitkomsten en het darmmicrobioom. Ongeveer de helft van deze studies liet verbeteringen zien in nuchtere glucose, insuline of Homeostatic Model Assessment of Insulin Resistance (HOMA-IR), vooral bij mensen met prediabetes, overgewicht of metabole leververvetting. Opvallend genoeg waren veranderingen in samenstelling of diversiteit van het microbioom wisselend en weinig consistent.
Gunstige effecten
Wat wél vrijwel consequent verbeterde, waren markers van darmbarrièrefunctie en laaggradige ontsteking. Zo werden lagere spiegels gezien van lipopolysaccharide (LPS), LPS-bindend eiwit en fecaal calprotectine. Dit wijst op een versterkte darmbarrière en minder ‘metabole endotoxemie’, een mechanisme dat steeds vaker wordt gelinkt aan insulineresistentie en chronische inflammatie.
Vezelrijke voeding belangrijk
Voor de huisarts is dit relevante informatie. Immers: ook als HbA1c of nuchtere glucose niet direct verbeteren, kan een vezelrijke voeding toch metabole winst opleveren via ontstekingsremming en verbetering van de darmgezondheid. Dit ondersteunt het advies om bij patiënten met (risico op) diabetes type 2, obesitas of cardiovasculaire aandoeningen structureel aandacht te besteden aan vezelinname.
Advies
De auteurs benadrukken dat de effecten van vezelrijke voeding afhangen van het type vezel, de dosering en de populatie. Preventieve studies bij metabool gezonde mensen ontbreken grotendeels. Tot die tijd blijft het praktische advies overeind: stimuleer een voedingspatroon rijk aan volkorenproducten, peulvruchten, groenten en fruit; niet alleen voor de bloedsuiker, maar mogelijk ook voor een gezondere darmbarrière.
Referentie
- Pugh JE, et al. Dietary fibre and the gut microbiome: implications for glucose homeostasis. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2025;28:483-488.